คุณพ่อปลัด : ตามทันอาจไม่ได้หมายถึง เท่าทัน

12
Apr

พ่อเรื่องนี้เป็นอย่างไร? เรื่องนี้จริงไหม? พ่อรู้เรื่องนี้หรือยัง?

และสารพัดคำถามที่ถาโถมมาผ่านช่องทางการติดต่อที่สามารถทำได้ พร้อมภาพข่าวหรือเรื่องราวต่างๆ ที่ถูกส่งต่อกันมาในแต่ละวัน จากต้นทางจนถึงมือของเราแต่ละคน พ่อไม่รู้ว่าข่าวเหล่านั้นถูกส่งผ่านมากี่คน ข่าวสารยังคงมีเนื้อความถูกต้องครบถ้วนไหม ถูกเพิ่มถูกลดไปมากน้อยเพียงใด ไม่สามารถรู้หรือยืนยันได้เลยทันทีในเวลานั้น หรือทุกวันนี้พ่อเองเวลาอ่านและฟังสารพัดข่าว บางทีก็ไม่รู้ว่าจริงๆ แล้วใครพูดจริง ใครพูดความจริงไม่หมด ใครโกหก สารพัดสารเพ ทุกวันนี้เราอยู่ในสังคมของสื่อเทคโนโลยี และเราก็ปฏิเสธไม่ได้ที่จะรับรู้เรื่องราวข่าวสารตามสื่อต่างๆ จากอดีตเราที่เป็นผู้รับสื่อจากช่องทางต่างๆ ที่อาจมีช่องทางไม่มากนัก

 

พ่อยังจำได้ว่าเวลาที่เป็นนักเรียนหรืออยู่ในช่วงวัยรุ่นต้นๆ เวลาที่มีแข่งขันฟุตบอลจากสโมสรในต่างประเทศ เป็นต้นทีมที่เราชอบเรามักอยากรู้ผลการแข่งขันเร็วที่สุด และสิ่งที่ทำได้ดีที่สุดในเวลาที่สื่อยังมีไม่มากนักก็คือ เช้าตื่นมารีบไปที่ห้องสมุดโรงเรียนเพื่อดูผลบอลจากหนังสือพิมพ์ ดูจะเป็นช่องทางรับสื่อที่เร็วที่สุดสำหรับพ่อในเวลานั้น แต่ทุกวันนี้แค่ลืมตามา ข่าวทุกอย่างอยู่แค่ในมือของเรา เรารับรู้เรื่องราวทั้งโลกเพียงแค่จิ้มนิ้วในเครื่องมือสื่อสารของเรา ดูเหมือนอะไรๆ ก็ง่ายขึ้น จากเคยเป็นผู้รับสารอย่างเดียวก็กลายเป็นทั้งผู้รับและผู้ส่งสารในเวลาเดียวกัน บางทีรับสารแบบยังไม่ได้อ่าน ไตร่ตรองก็ส่งต่อทันทีแล้ว กลายเป็นยุคที่ใครส่งเร็วกว่าได้เปรียบ ใครส่งได้ไวกว่ารู้มากกว่า ตามทันข่าวสารดีกว่า จนหลายครั้งขาดการคิดวิเคราะห์ แยกแยะ ว่าถูกหรือผิด ควร ไม่ควร เหมาะสม หรือไม่เหมาะสม เอาไว เอาเร็ว ถือว่าเป็นคนตามทันสื่อสุดๆ ทันสมัยสุดๆ

 

พ่อเล่าเรื่องนี้เพราะรู้สึกว่าในโลกที่สื่อสารรวดเร็ว สะดวก ง่าย มันน่าจะเป็นประโยชน์ต่อการสื่อสารต่อการติดต่อสัมพันธ์ แต่หลายครั้งมันกลายเป็นพิษ ถ้าเราไม่ได้ใช้เครื่องมือเหล่านี้อย่างถูกต้อง เหมาะสม เวลาที่เราคนใดคนหนึ่งรับรู้เรื่องราวต่างๆ มักมีลักษณะ 4 ประการที่สำคัญๆ พี่น้องลองสำรวจดูว่าเราอยู่ในลักษณะหรือขั้นไหน

1. ตื่นตระหนก (shock) ซึ่งอาจแสดงออกมา ด้วยอาการ นิ่ง ปฏิเสธ หรือหวาดกลัว

2. ถอยเพื่อตั้งรับ (defensive retreat) เกิดอาการ โกรธ ตัดพ้อ ขัดแย้งในตนเองในความคิดความรู้สึก

3. รับรู้ (acknowledgement) ปล่อยวาง เริ่มสำรวจ (จริง เท็จ หาข้อมูล)

4. ยอมรับและปรับตัว (acceptance and adaption) ปรับตัว ยอมรับ เดินหน้าต่อ

 

แต่หลายครั้งคนเราก็หยุดอยู่แค่ลักษณะที่ 2 คือ ตื่นตระหนก ขัดแย้งในความรู้สึก และหลากหลายอารมณ์ความรู้สึกจนขาดการไตร่ตรอง ใช้เหตุผล ในโลกที่สื่อสาร ข่าวสารมาไว จนบางทีอาจอยู่ในภาวะสำลักข่าวสาร ถ้าเราเพียงแค่ตามทัน นั่นคือเรื่องของการรับรู้ข่าวสาร ซึ่งเราแต่ละคนไวมากอย่างที่ได้บอกไป รับปุ๊บ ส่งปั๊บ ถูกผิดอีกเรื่อง

 

แต่ยังไม่เท่าทัน ก็คือในเรื่องของการมีสติ การใช้เหตุผล ในเรื่องการแยกแยะ เราก็กำลังตกเป็นเครื่องมือของสื่อของข่าวสารแทนที่สิ่งเหล่านี้จะเป็นเครื่องมือของเรา เร็วที่จะมีสติ ช้าที่จะไตร่ตรอง ช้าที่จะแยกแยะ ช้าที่จะคิดสักนิดก่อนจะเป็นผู้ส่งสาร คงไม่ทำให้เราเป็นคนไม่ทันสมัย ไม่ทันโลกไปหรอกครับแต่ตรงกันข้ามมันทำให้เรา เท่าทันและมีสติที่จะรับรู้มากขึ้น

 

ปลัดวัดสาทร